Стужка навін сёння надзвычай багатая на негатыў, у плыні якога вельмі проста згубіцца. А самае непрыемнае — страціць матывацыю дзейнічаць у правільным кірунку, бо здаецца, што нічога не мяняецца да лепшага.
Спяшаемся запэўніць, што гэта зусім не так: барацьба за справядлівасць працягваецца, а сілы дабра ў гэтай барацьбе толькі мацнеюць і набываюць абрысы тых стваральных структур, якія ў далейшым будуць вызначаць развіццё лепшага грамадства.
Але пяройдзем да сутнасці нашага паслання, а менавіта: чаму варта памятаць пра адзін з найважнейшых франтоў барацьбы за справядлівасць — грамадзянскіх і палітычных актывістаў, якія знаходзяцца ў зняволенні?
Вельмі шмат слоў сказана пра салідарнасць і неабходнасць падтрымкі, але часам гэтых слоў становіцца мала, каб гадамі падтрымліваць матывацыю змагацца за рэпрэсаваных. Давайце разбярэм гэтае пытанне з практычнага пункту гледжання і глыбей усвядомім вострую неабходнасць кожнага ліста палітвязню, кожнага кілаграма ў перадачы ў турму ці калонію.
Перш за ўсё, варта пазначыць вельмі важны момант: салідарнасць з вязнямі дыктатуры — гэта не спрынт. Нам усім вельмі хацелася б за найкарацейшы час скінуць злачынную ўладу і спакойна адкласці ўбок нашы праваабарончыя праекты, атрымліваючы асалоду ад урачыстасці законнасці і справядлівасці, што нарэшце настала.
Усе, хто не мае падтрымкі з волі, маюць патрэбу ва ўвазе.
Былы палітвязень, які вызваліўся з ПК-2, Бабруйск
Вельмі шкада, але ўсё працуе не так, і найбольш моцныя пазітыўныя змены ў грамадстве здабываюцца найвялікшымі ахвярамі. Таму ўсім нам варта прыняць, што салідарнасць з палітвязнямі і іх падтрымка — гэта працяглы працэс, складаны і патрабавальны марафон, які мы не маем права прайграць крываваму рэжыму.
А цяпер — на зямлю і да чыста практычных пытанняў.
Само па сабе палітычнае зняволенне чалавека пад варту, у турму ці калонію — гэта пакаранне за грамадзянскую пазіцыю або палітычныя погляды. Гэта значыць, мэта гэтай вакханаліі, да якой часта дадаюцца катаванні і здзекі, — зламаць непажаданыя ідэалы або чалавечыя якасці індывіда. Адсюль і ўсе тыя жахі, пра якія мы чуем з адміністрацыйных і крымінальных турмаў, ізалятараў. Тыя жахі, праз многія з якіх мы не аднойчы прайшлі самі.
Палітвязням вельмі важна ведаць, што яны не забытыя і пра іх памятаюць, і любая ўвага да іх звонку — ці то ліст, пасылка ці перавод — дапамагае пазбегнуць дэпрэсіі і замкнёнасці ў сабе, памятаць, што ўсё, што цяпер адбываецца на жыццёвым шляху, не дарма. Бо ў гэтай сістэме ўсё накіравана на тое, каб знайсці спосаб пакінуць чалавека сам-насам з сабой і зламаць яго волю.
Палітвязень, які адбывае пакаранне ў ВУАТ
І калі ўжо сістэма спрабуе зламаць у чалавеку лепшае, то відавочна, што менавіта гэта больш за ўсё палохае дыктатуру. Менавіта гэтыя якасці і погляды мы павінны падтрымліваць перш за ўсё. Гэта вельмі важны момант, які часта недаацэньваюць.
Палітвязень — не проста цела ў чатырох сценах, пазбаўленае нармальнага сну, зносін са светам і харчавання. Гэта чалавек, які здзейсніў той ці іншы ўчынак, часта — самы галоўны ў сваім жыцці. Чалавек, які выбраў дзеянне або выказванне замест страху перад цэлай дзяржаўнай рэпрэсіўнай машынай. У такога чалавека ёсць цэлы спектр пачуццяў, перажыванняў і прыхільнасцяў, а яшчэ сумневы. Так ці інакш кожны, нават самы зацяты праціўнік рэжыму, знаходзячыся на квадратным метры халоднага бетону, задумваўся: "а навошта мне гэта было трэба?"
Ваша падтрымка ў выглядзе лістоў людзям, якія знаходзяцца ў падобных месцах, — бясцэнная.
Я не мог сабе ўявіць, наколькі гэта захапляльны працэс. Менавіта яны даюць нам магчымасць адцягнуцца ад таго, што адбываецца вакол. Салідарнасць вельмі важная. Але найбольш здзіўляе тое, што ў нас большасць проста забылася і не хоча нават цікавіцца тым, што цяпер адбываецца. Калі ты засынаеш у СІЗА на Валадарскага і чуеш, як праходзяць тусоўкі на Нямізе, узнікаюць змешаныя пачуцці. Але я толькі заўважу, што не варта забываць пра людзей, яны цяпер пакутуюць за ўсіх нас.Былы палітвязень, асуджаны да "хатняй хіміі" за ўдзел у акцыях пратэсту
Якраз тут мы і павінны прыйсці на дапамогу, бо ўся сістэма турмаў і лагераў, ад аператыўнага супрацоўніка да апошняга цвіка ў сцяне, створаная і працуе з адзінай мэтай — зламаць ідэалы і асобу арыштанта.
Шэрасць сцен, агрэсіўнае сацыяльнае асяроддзе, якое толькі падаграваецца адміністрацыяй і яе правакацыямі, мізэрнае харчаванне і пастаянны ціск супрацоўнікаў установы, ізаляцыя — усё гэта павінна стварыць у чалавека ілюзію няправільнасці яго пазіцыі і законнасці жаху, які з ім чыняць.
Цяжка пераацаніць, якое значэнне ў такой сітуацыі мае хаця б адзін-адзіны ліст, у якім вязню паведамляюць, што ён — герой, а яго ўчынак — сапраўдная падстава для гонару, які проста цяпер адчувае ўвесь прагрэсіўны свет. Самі дысідэнты пастаянна параўноўваюць лісты з глытком свежага паветра, які дазваляе на секунду адцягнуцца ад беззаконня, што адбываецца, і акунуцца ў побыт чалавека на волі, падарожнічаць разам з ім і перажываць мноства пачуццяў і эмоцый.
А гэта ж самае простае, што можна зрабіць.
Калі на рахунку ёсць грошы, можна купіць усё самае неабходнае, бо далёка не ва ўсіх ёсць патрэбны мінімум. Стаяць у чэргах з перадачай не ва ўсіх ёсць час, і гэта калі ёсць каму. Вельмі важная падтрымка ў лістах, надзея на тое, што ўсё зменіцца ў лепшы бок, дадае сіл. Многія, на жаль, дапамогі не атрымліваюць зусім: няма сваякоў, або яны не ведаюць, што рабіць.
Былы палітвязень па "справе Зельцара"
Як можна падтрымаць палітвязняў?
- Прыходзіць на адкрытыя судовыя пасяджэнні, каб сваёй прысутнасцю выказаць падтрымку, пазнаёміцца з блізкімі, абмяняцца кантактамі;
- Адпраўляць тэлеграмы, паштоўкі і лісты як афлайн, так і онлайн праз сэрвісы Письмо.бел або Майстэрня Паштовак Салідарнасці;
- Дапамагчы замовіць кнігі з крамы паводле інструкцыі. Напрыклад, у Турме-1 можна атрымліваць кнігі праз oz.by (звярніце ўвагу на картку Мікалая Аўтуховіча і кнопку "даслаць кнігу"), а ў Турме-8 для пераведзеных на турэмны рэжым наогул можна выслаць кнігу ў канверце 1 класа (глядзіце картку Алега Рубца). Гэтак жа адміністрацыі калоній ПК-2 і ПК-5 таксама прымаюць кнігі для вязняў;
- Пакуль прысуд не ўступіў у сілу (не была разгледжаная апеляцыйная скарга), вы можаце адпраўляць грошы на асабісты рахунак палітвязня (гэта надзейны варыянт, бо сродкі заўсёды даходзяць!). Усе рэквізіты пазначаныя на галоўнай старонцы сайта або ў картках вязняў;
- Станавіцца Захавальнікам/Захавальніцай для канкрэтнага вязня і дапамагаць рэгулярна;
- Распаўсюджваць інфармацыю пра палітвязняў любымі даступнымі сродкамі.
Знайсці адказы на свае пытанні або задаць сваё заўсёды можна ў раздзеле FAQ.
Падкасты з былымі палітвязнямі (якія, на жаль, зноў апынуліся ў зняволенні) і вядомымі актывістамі ў краінах СНД.