W więzieniach i koloniach karnych Białorusi przebywa wielu godnych ludzi. Kiedy za kratami trafia bliska osoba, jest to cios dla całej rodziny, bo odtąd wydaje ona niemal wszystkie środki na zapewnienie więźniowi lub więźniarce dostępu do pomocy prawnej, a także na wysyłanie niezbędnych rzeczy, żywności i leków. Są jednak rodziny, w których ściganiu karnemu poddano więcej niż jedną osobę.
1. Alena i Siarhiej Mouszuk
9 sierpnia 2020 roku po godzinie 20.00 mieszkańcy Pińska przyszli pod lokale wyborcze, by poznać wyniki głosowania. Do 21.00 zebrało się już kilka tysięcy osób. Wejście zablokowali funkcjonariusze rejonowego oddziału milicji. Na rozmowy z władzami miasta wysłano 5 delegatów spośród czekających ludzi. Po 2,5 godziny przyjechały posiłki sił bezpieczeństwa i ludzi otoczono kordonem bez możliwości opuszczenia miejsca. Ludzie postanowili się przebić, używając tego, co mieli pod ręką. Funkcjonariusze wycofali się, a pińszczanie i pińszczanki rozeszli się do domów. 10 sierpnia ludzie znów wyszli na protest, który zakończył się brutalnymi zatrzymaniami. Tego dnia zatrzymano Alenę i Siarhieja, których przewieziono do izolatora. Następnie Alenę przeniesiono do aresztu śledczego, a Siarhieja zwolniono do aresztu domowego. Para ma jedno wspólne dziecko, a z poprzedniego małżeństwa Alena ma jeszcze dwoje dzieci.
Sąd skazał Alenę na 6 lat pozbawienia wolności, a Siarhieja – na 6,5 roku. W dniu ogłoszenia wyroku został zatrzymany. Sytuacja z dziećmi po długim czasie się rozwiązała i teraz przebywają one u krewnych.
2. Nadzieja i Uładzimir Kałacz
2 sierpnia 2021 roku muzyków fantasy-folkowego zespołu Irdorath zatrzymano przy użyciu broni palnej na daczy pod Mińskiem. Byli wśród nich liderzy zespołu: małżonkowie Nadzieja i Uładzimir Kałacz. Małżonkowie są członkami zespołu Irdorath, wykonującego muzykę autorską, ludową i średniowieczną. Skazano ich na 2 lata pozbawienia wolności za udział w protestach. Muzycy wychodzili wtedy na ulice i grali swoją muzykę.
Razem z nimi zatrzymano również parę: 3. Julia i Piotr Marczenka. Skazano ich na 1,5 roku pozbawienia wolności. 11 października 2022 roku małżonkowie wyszli na wolność.
4. Lubou, Siarhiej i Pawieł Rezanowiczowie
Rodzinę Rezanowiczów zatrzymano 1 grudnia 2020 roku w „sprawie Autuchowicza”. Lubou Rezanowicz była wcześniej właścicielką firmy taksówkowej, podobnie jak Autuchowicz. Mąż Lubou, Siarhiej Rezanowicz, jest prawosławnym duchownym ze wsi Stiepanki w rejonie żabinkowskim. Do pracy dojeżdżał z Brześcia, proboszczem we wsi był od 2004 roku. Pawieł Rezanowicz pracował w wydziale egzekucji komorniczej rejonu leninowskiego w Brześciu. Oskarżono ich o „pomocnictwo” Mikałajowi Autuchowiczowi.
17 października 2022 roku wszystkich oskarżonych skazano na wysokie wyroki. Lubou Rezanowicz otrzymała 15 lat pozbawienia wolności, Siarhiej – 16 lat, a ich syn Pawieł – 19 lat.
5. Antanina Kanawałowa i Siarhiej Jaraszewicz
Antanina poznała przyszłego męża, gdy pracowała jako logistyczka: Siarhiej pracował w tej samej firmie jako kierowca. W 2020 roku Antanina została wolontariuszką w sztabie „Kraju do życia”. Zatrzymano ją 6 września 2020 roku: w torebce kobieta miała identyfikator z napisem „Sztab Swiatłany Cichanouskiej”. Na oczach dzieci przeprowadzono dwa przeszukania: w Mińsku i w domu za miastem, podczas którego dom otaczali uzbrojeni w karabiny funkcjonariusze. Siarhiej był autorem kanału „Armia z narodem”.
Małżonków skazano na 5,5 roku pozbawienia wolności. Babcia była zmuszona uciekać z dziećmi przez lasy do innego kraju. Teraz są bezpieczni i czekają na rodziców. W rodzinie jest dwoje dzieci.
6. Julia i Ihar Łaptanowiczowie
Łaptanowiczowie pobrali się w 2007 roku, gdy oboje mieli po 19 lat. Kiedy zaczęły się represje, Julia myślała o przeprowadzce do miasta, a nawet o wyjeździe z Białorusi. Mąż był jednak przeciwny. Oboje małżonkowie zostali skazani w „sprawie korowodów” w Brześciu. Ihar został skazany na 2,5 roku pozbawienia wolności, Julia – na 3 lata „domowej chemii”.
Po pewnym czasie Julia została ponownie aresztowana. Po rozpatrzeniu apelacji ostateczny wyrok dla Julii wyniósł 4 lata i 9 miesięcy pozbawienia wolności. W rodzinie jest troje dzieci.
7. Iryna Złobina i Andrej Aleksandrau
Menedżera mediów Andreja Aleksandraua i jego partnerkę Irynę Złobinę zatrzymano 12 stycznia 2021 roku pod zarzutem finansowania działalności protestacyjnej. Oskarżono ich o to, że płacili grzywny osób zatrzymanych podczas protestów i pokrywali koszty ich pobytu w ośrodku izolacji przestępców (CIP) i izolatorach. Pobrali się, będąc w więzieniu.
Sąd skazał Irynę na 9 lat pozbawienia wolności, Andreja – na 14 lat pozbawienia wolności.
8. Wolha, Witalij, Uładzisłau i Anastasija Wojciechowiczowie
Całą rodzinę zatrzymano 13 sierpnia 2021 roku. Oskarżono ich o przygotowywanie napadu na dom Aleha Hajdukiewicza. Funkcjonariusze zameldowali wtedy, że zatrzymali wszystkich zamieszanych. Cała rodzina do dziś przebywa w więzieniu. Wolha i Witalij są małżeństwem. Anastasija jest żoną ich syna Uładzisłaua. Wszyscy przebywają w areszcie śledczym.
Powodem zatrzymania było pomalowanie na polu ponad 80 bel sianokiszonki. W rezultacie Andrej został skazany na 1 rok pozbawienia wolności, Kaciaryna – na 1,5 roku ograniczenia wolności. W rodzinie jest troje nieletnich dzieci. 20 maja 2022 roku Andrej wyszedł na wolność po odbyciu kary.
Maryja jest żoną właściciela baru „Banki-butelki”, na którego tarasie 3 sierpnia 2022 roku odbył się uliczny koncert mińskiej piosenkarki Meryem Herasimenki. Mąż Maryi, Andrej, został zatrzymany dzień po koncercie, a 5 sierpnia stało się wiadomo, że dostał 30 dób aresztu. Od tamtej pory małżonkowie nie wyszli na wolność. Mają dwie nieletnie córki.
11. Anastasija Rudakowa i Walery Wiszczenia
Za udział w protestach Walery został skazany na 3 lata „chemii”, a Anastasija na 3 lata „domowej chemii”. Ze względu na stan zdrowia Walerego przeniesiono na „domową chemię”. W rodzinie jest troje nieletnich dzieci.
12. Wiktoryja Żdanowicz i Raman Bahryj
Małżonkowie zostali zatrzymani za udział w protestach. Wciąż przebywają w areszcie śledczym w trakcie śledztwa.
13. Dzmitry Łuksza i Palina Pałowinka
Dzmitry został zatrzymany 11 marca 2022 roku, jego żona – 2 czerwca. Dzmitry jest oskarżony o stworzenie materiału, który „dyskredytuje” Republikę Białorusi. Oboje małżonkowie są również oskarżeni o udział w protestach.
14. Alena i Dzmitry Pauławiczowie
Alena jest właścicielką salonu poligraficznego „Lisa” w Borysowie. Podczas zatrzymania zmuszono ją do zdzierania ze ścian biało-czerwono-białej tapety. Cały proces nagrano na wideo, które 26 lipca 2022 roku opublikowano na prorządowych kanałach na Telegramie. Zastrzeżenia funkcjonariuszy wzbudziło nie tylko wykończenie wnętrz, ale także tabliczka wisząca przy wejściu z napisem: „Własność prywatna. Funkcjonariusze MSW, MSN, sanepidu, KGB, Sił Zbrojnych, BRIK i innych instytucji państwowych mogą wejść wyłącznie po wcześniejszym telefonie”. Alenę najpierw umieszczono w izbie zatrzymań (IVS), a następnie przeniesiono do SIZO-1. Razem z Aleną zatrzymano jej męża.
Dzmitry został skazany na 1,5 roku pozbawienia wolności, a Alena – na 2 lata pozbawienia wolności za udział w protestach. W rodzinie jest dwoje dzieci.
15. Anastasija i Dzmitry Daszkiewiczowie
Dzmitry Daszkiewicz jest jedną z najbardziej znanych postaci politycznych na Białorusi. Działalnością społeczną zajmuje się od 2001 roku. Był liderem „Młodego Frontu”, kilkakrotnie odbywał długie wyroki za działalność polityczną na Białorusi. Daszkiewicz jest także jednym z organizatorów akcji „Noc rozstrzelanych poetów” i „Obrony Kuropat”.
Nastę wraz z mężem Dzmitrym oskarżono o udział w proteście 23 sierpnia 2020 roku. Miesiąc przed rozprawą Nasta urodziła czwarte dziecko.
Dzmitry został skazany na 1,5 roku pozbawienia wolności, a Nasta na 3 lata „domowej chemii”.
Małżonkowie zostali zatrzymani 16 czerwca 2022 roku za udział w protestach. Wciąż pozostają w areszcie.
17. Taciana i Alaksandr Birula
Małżonkowie zostali zatrzymani 13 grudnia 2021 roku za rozpowszechnianie gazet protestacyjnych. Obecnie trwają rozprawy sądowe. Wszystkim oskarżonym grożą wysokie wyroki.
Ihar jest pracownikiem „Bobrujskiego Zakładu Części i Podzespołów do Ciągników”. Został zatrzymany za sabotaż na kolei w pobliżu stacji w Bobrujsku, a także za podpalenie strzelnicy jednostki wojskowej 5527. Zatrzymano go 26 września 2021 roku. Jego żonę zatrzymano 18 marca 2022 roku.
W rezultacie Ihar został skazany na 14 lat pozbawienia wolności, Natalla – na 2 lata „domowej chemii” i zwolniona na sali sądowej.
19. Swiatłana i Dzianis Szeremietjewowie
Małżonkowie zostali aresztowani 16 czerwca 2022 roku. Swiatłana została skazana na 1,5 roku pozbawienia wolności, Dzianis – na 2 lata pozbawienia wolności.
20. Kaciaryna Jaudakimawa i Anton Masłyka
Małżonkowie zostali skazani za udział w protestach. Kaciaryna – na 3 lata „domowej chemii”, Anton – na 1,5 roku pozbawienia wolności. W rodzinie jest troje dzieci.
21. Palina i Stanisłau Kabieszawowie
Małżonkowie zostali zatrzymani 5 maja 2022 roku za udział w protestach. 5 września skazano ich na 3 lata „domowej chemii” i zwolniono z aresztu.
Ihar jest dziennikarzem, konsultantem Radia Swoboda. Administrator kanału na Telegramie „Białoruś mózgu”. Zatrzymany 25 czerwca 2020 roku. W wyniku niejawnego procesu został skazany na 15 lat pozbawienia wolności. Jego żona Darja na różne sposoby walczyła o męża i występowała w jego obronie. 18 października 2022 roku Darja została zatrzymana i umieszczona w areszcie śledczym za „wywiad”. W rodzinie jest dziecko.
19 lipca 2021 roku małżonkowie zostali zatrzymani pod zarzutem „terroryzmu”. Wkrótce jednak ich zwolniono. Zdążyli opuścić Białoruś.
24. Alaksandr Łyczauka i Śnieżana Inaniec
Małżonkowie zostali zatrzymani 6 października 2022 roku. Na prorządowych kanałach pojawiły się nagrania, w których oskarżono ich o udział w protestach. Miejsce ich pobytu jest nieznane.
Małżonkowie zostali zatrzymani 13 sierpnia 2021 roku pod zarzutem udziału w podpaleniu domu Aleha Hajdukiewicza. 13 grudnia zostali zwolnieni. Później Wolhę skazano na 3 lata „domowej chemii” za udział w protestach. Los Alaksandra jest nieznany.
26. Andrej Szarenda i Palina Szarenda-Panasiuk
Palina została zatrzymana 4 stycznia 2021 roku. W rezultacie skazano ją na łącznie 3 lata pozbawienia wolności. Andrej informuje, że teraz wszczęto przeciwko niej kolejną sprawę karną z art. 411 Kodeksu karnego Republiki Białorusi. Sam Andrej zdążył opuścić Białoruś przed zatrzymaniem. W rodzinie jest dwoje dzieci.
27. Iryna i Piotr Ziniewiczowie
Małżonkowie zostali skazani za „zniesławienie” i „znieważenie”. Piotra skazano na 3 lata ograniczenia wolności, Irynę – na 2 lata „domowej chemii”. W rodzinie jest dwoje dzieci.
28. Anastasija i Aleh Fominowie
15 sierpnia 2020 roku, gdy funkcjonariusz milicji wychodził z jubileuszu ojca, podszedł do niego Aleh Fomin, nazwał go faszystą, obrażając go w ten sposób, i zagroził mu pobiciem. Potem wywiązała się kłótnia, a w końcu bójka. W pewnym momencie do bójki przyłączyła się Anastasija Fomina, żona Aleha.
Aleh został skazany na 2,5 roku pozbawienia wolności, Anastasija – na 1,5 roku „domowej chemii”.
29. Anastasija Krupienicz-Kandracjewa i Siarhiej Krupienicz
Małżonkowie zostali zatrzymani 15 lipca 2021 roku za to, że przesyłali sobie nawzajem wiadomości z kanałów na Telegramie. Łącznie każde z nich dostało 126 dób aresztu administracyjnego. W rezultacie opuścili Białoruś.
30. Ihar i Swiatłana Jarmołowowie
Ihar był wolontariuszem sztabu Wiktara Babaryki. Według informacji od rodziców, został pobity podczas zatrzymania i do 18 sierpnia 2020 roku przebywał w szpitalu wojskowym. Sąd skazał Ihara na 5 lat pozbawienia wolności.
Swiatłana, matka Ihara, została skazana za komentarz rzekomo pozostawiony na Facebooku pod zdjęciem starszego sierżanta milicji. Swiatłana twierdzi, że takiego komentarza nie pisała. Swiatłana jest na emeryturze i opiekuje się chorą matką. Została skazana na 2 lata „domowej chemii” .
Matka i syn zostali zatrzymani w sprawie Autuchowicza. Wszystkich oskarżonych zatrzymano w grudniu 2020 – styczniu 2021 roku. Władze od razu ogłosiły Autuchowicza organizatorem i przywódcą „ugrupowania terrorystycznego”, które działało na terenie obwodu grodzieńskiego i rzekomo podpalało samochody i domy funkcjonariuszy milicji. W zależności od roli oskarżono ich łącznie z 15 artykułów Kodeksu karnego, a akta sprawy liczyły 65 tomów. Oskarżenie twierdziło również, że Autuchowicz przygotowywał zamachy terrorystyczne i zbierał informacje o funkcjonariuszach na polecenie ukraińskich służb specjalnych.
Iryna została skazana na 7 lat pozbawienia wolności, Anton – na 2,5 roku pozbawienia wolności (zwolniony na sali sądowej).
32. Alena i Wiktoryja Łyskowicz
Matka z córką zostały skazane za wydarzenia w Brześciu. W „sprawie korowodów” skazano je na 1,5 roku ograniczenia wolności. Wiktoryi udało się opuścić Białoruś.
33. Alaksandr i Natalla Rajentowowie
Według protokołów 29 sierpnia 2020 roku Rajentowowie uczestniczyli w nielegalnym zgromadzeniu i „wskazywali gestami, koordynowali dalsze działania uczestników zgromadzenia”. Kiedy OMON zaczął odpychać demonstrantów, Rajentowowie wbiegli do trolejbusu i przejechali jeden przystanek. Potem do trolejbusu wbiegli „ludzie w czerni” i, nie przedstawiając się, zaczęli wyciągać z niego Rajentowów. Jak mówi Natalla Rajentowa, przestraszyła się, dlatego trzymała się poręczy.
Alaksandra Rajentowa skazano również za administrowanie czatu „Poligon”. W rezultacie został skazany na 5 lat pozbawienia wolności, Natalla – na 8 miesięcy pozbawienia wolności.
34. Dziana i Walancin Mickiewiczowie
Dziana została zatrzymana 12 lipca 2022 roku za udział w protestach. Dwa miesiące później zatrzymano jej męża. Małżonkowie przebywają w areszcie śledczym.
Bracia antyfaszyści, byli kibice MTZ-RIPO, zostali skazani za udział w protestach. Timur został skazany na 6 lat, 3 miesiące i 2 dni pozbawienia wolności, Tamaz – na 5 lat pozbawienia wolności.
36. Wiktoryja i Anastasija Mironcewe
Siostry zostały skazane za udział w protestach. Wiktoryję skazano na 2,5 roku pozbawienia wolności, Anastasiję – na 2 lata pozbawienia wolności. W sprawie występowało pięciu poszkodowanych funkcjonariuszy OMON-u.
37. Witalij i Daniił Kalesnikawowie
W nocy z 9 na 10 sierpnia 2020 roku Daniił razem z ojcem Witalijem Kalesnikawem poszli do centrum miasta, na plac. Stali tam razem w łańcuchu w pierwszym rzędzie. Witalij został skazany na 2 lata, 3 miesiące i 28 dni pozbawienia wolności, Daniił – na 1 rok i 3 miesiące pobytu w kolonii wychowawczej.
38. Witalij i Jahor Prakapczuk
Ojciec i syn zostali zatrzymani za wydarzenia w Brześciu w 2020 roku i skazani na 4 lata pozbawienia wolności każdy.
Ojciec i syn z Bobrujska zostali zatrzymani 10 sierpnia 2020 roku. Tego dnia rodzina Bukasów jechała do sklepu, ale nie dojechała do niego około stu metrów, ponieważ droga była zablokowana z powodu protestu. Niedaleko miejsca, gdzie Bukasowie zaparkowali samochód, zauważyli inne auto i auto drogówki (GAI). Przy tych samochodach jakaś kobieta prosiła o puszczenie kierowcy. Starszy Bukas postanowił zapytać, co się dzieje, i podszedł do funkcjonariusza drogówki. W rezultacie on i jego syn zostali brutalnie zatrzymani. Aleh został skazany na 2 lata pozbawienia wolności, Ihar – na 4 lata pozbawienia wolności.
Anatol został zatrzymany 31 stycznia 2022 roku za malowanie przez szablon „Pogoni”. Anatol Łatuszka jest kuzynem polityka Pawła Łatuszki. W rezultacie został skazany na 6 lat pozbawienia wolności. W sierpniu zatrzymano Alenę Łatuszkę i skazano ją za udział w protestach na 2,5 roku „domowej chemii”.
Kim jest aktywistą, członkiem Rady ruchu społecznego „Dzieja”. Został zatrzymany 3 listopada 2020 roku rzekomo za włamanie do systemu komputerowego Mińskiego Miejskiego Komitetu Wykonawczego. Został skazany na 6,5 roku pozbawienia wolności. W rodzinie jest małe dziecko.
Alaksieja zatrzymano 2 dni później. W rezultacie skazano go na 4 lata pozbawienia wolności.
42. Santa Franczuk i Uładzimir Dalszou
Została zatrzymana 27 lutego 2022 roku w rejonie pierwszomajskim za zdjęcie karty do głosowania. Odbyła 15 dób aresztu w Żodzinie, po czym nie wyszła na wolność, lecz została przeniesiona na Akrescina, ponieważ w telefonie znaleziono zdjęcia z protestów w 2020 roku. Uładzimir pojechał po Santę, ale nie wrócił. Małżonków przeniesiono do aresztu śledczego.
Małżonkowie zostali skazani na 3 lata „domowej chemii”.
43. Taciana i Dzmitry Kanieuscy
Taciana jest aktywistką ruchu „Matki 328”, mężem zaufania kandydatki na prezydenta Swiatłany Cichanouskiej w Homlu. Wieczorem 6 sierpnia 2020 roku w domu Taciany Kanieuskiej przeprowadzono przeszukanie, a rano funkcjonariusze przyszli do domu Kanieuskiej z ponownym przeszukaniem. Kobietę zatrzymano. Kobietę skazano na 6 lat pozbawienia wolności.
Jej syn Dzmitry został zatrzymany za komentarze w mediach społecznościowych i skazany na 3 lata pozbawienia wolności.
44. Anastasija Małaszuk i Alaksiej Kiedysz
Małżonkowie zostali zatrzymani i umieszczeni w areszcie śledczym za udział w protestach. Po pięciu miesiącach skazano ich na 3 lata „domowej chemii”.
45. Darja i Alaksiej Arbuzawowie
Małżonkowie zostali skazani za udział w protestach. Darja dostała 2 lata „domowej chemii”, a Alaksieja wysłano do kolonii karnej na 1,5 roku. W rodzinie jest dwoje dzieci.
46. Alaksiej i Swiatłana Jakimowicz
Małżonkowie zostali skazani w głośnej „sprawie korowodów”. Alaksiej został skazany na 2 lata ograniczenia wolności, Swiatłana – na 2 lata „domowej chemii”.
47. Taciana i Alaksandr Pauluczyk
Małżonkowie zostali skazani w głośnej „sprawie korowodów”. Wynik procesu – każde z nich dostało 1 rok „domowej chemii”.
48. Uładzimir i Kaciaryna Hanczarowowie
Małżonkowie zostali skazani w „sprawie korowodów”. Kaciaryna została skazana na 2 lata „domowej chemii”. Uładzimir był skazany dwukrotnie, a łączny wyrok wyniósł 2 lata pozbawienia wolności.
49. Taciana i Alaksiej Biriukowowie
Małżonkowie zostali skazani w głośnej „sprawie korowodów”. Wyrok sądu – każde z nich dostało 2 lata „domowej chemii”.
50. Alena i Andrej Barmut, Wolha Rabuch
Dowodami winy stało się przesyłanie członkom rodziny zdjęć z marszów i korespondencja na ten temat w mediach społecznościowych. Każde z nich dostało 3 lata „domowej chemii”.
51. Andrej i Siarhiej Klutczenia
Bracia zostali skazani za udział w protestach. Andrej i Siarhiej dostali po 2 lata pozbawienia wolności.
52. Alaksiej i Alaksandr Rusieccy
Bracia zostali skazani za udział w łańcuchu i w protestach. Alaksiej został skazany na 3 lata ograniczenia wolności, Alaksandr – na 2,5 roku ograniczenia wolności.
53. Swiatłana Baranouska i Anastasija Argeriskuł
7 października 2021 roku ogłoszono wyrok w sprawie Swiatłany Baranouskiej, której zarzucano znieważenie przedstawicieli władzy – dziewięciu funkcjonariuszek OMON-u. Jednak 14 grudnia 2021 roku została ponownie zatrzymana wraz z córką za udział w protestach. Kobiety trafiły do aresztu śledczego. W wyniku procesu Swiatłana została skazana na 3 lata „domowej chemii”, Anastasija – na 2 lata „domowej chemii”.
54. Halina i Ałła Haraćkiewicz
Córka i matka zostały zatrzymane za wydarzenia w Grodnie. Ałła została skazana na 2,5 roku „domowej chemii”, Halina – na 3 lata ograniczenia wolności.
55. Kaciaryna Zareckaja i Wiaczasłau Panciuszenka
Małżonkowie zostali zatrzymani za wywieszenie flagi biało-czerwono-białej i flagi Ukrainy w 19-piętrowym bloku przy ulicy Łesi Ukrainki. Obecnie przebywają w areszcie śledczym.
56. Ałła i Wasil Ramanienka, Alaksandra Antanienka
Ałłę wraz z mężem i siostrzenicą uznano za winnych udziału w trzech marszach. Ałła i Wasil zostali skazani na 3 lata „domowej chemii”, Alaksandra – na 2 lata „domowej chemii”.
Wiktar – białoruski bankier, działacz społeczny, pretendent do kandydowania na urząd prezydenta. Został zatrzymany wraz z synem, gdy jechał do Centralnej Komisji Wyborczej. Sąd skazał Wiktara na 14 lat pozbawienia wolności. Jego syn Eduard do dziś przebywa w areszcie śledczym bez ostatecznego aktu oskarżenia.
58. Maryja Uspienska i Andrej Zielcer
28 września 2021 roku funkcjonariusze KGB przeprowadzali w Mińsku przeszukania i obławy na mieszkańców kraju. Lokator jednego z mieszkań, później zidentyfikowany jako pracownik EPAM Systems Andrej Zielcer, odmówił otwarcia drzwi funkcjonariuszom (ubranym po cywilnemu i bez służbowych oznak) i zabarykadował się w środku razem z żoną, uzbroiwszy się w strzelbę myśliwską. Oboje przy tym nagrywali wideo.
Po wyważeniu drzwi Zielcer otworzył ogień ze strzelby myśliwskiej do funkcjonariuszy KGB, którzy wtargnęli do mieszkania. Ranny został funkcjonariusz KGB o pseudonimie „Nirwana”, później zidentyfikowany jako Dzmitry Fiedasiuk. Tego samego dnia zmarł w szpitalu w wyniku odniesionych ran. Ogniem odwetowym Andrej Zielcer został zabity.
Maryja Uspienska została zatrzymana pod zarzutem współudziału w zabójstwie funkcjonariusza KGB. Maryja przebywała w areszcie śledczym; według wielu doniesień była poddawana psychiatrii represyjnej, w tym w szpitalu „Nowinki”. W rezultacie uznano ją za osobę, która popełniła czyn niebezpieczny społecznie, i skierowano na przymusowe leczenie.
W „sprawie Zielcera” aresztowano wiele osób, które zostawiały komentarze w mediach społecznościowych.
