Oświadczenie koalicji organizacji praw człowieka i społeczeństwa obywatelskiego Białorusi w związku z pogłębianiem się kryzysu w dziedzinie praw człowieka w Republice Białorusi

Oświadczenie koalicji organizacji praw człowieka i społeczeństwa obywatelskiego Białorusi w związku z pogłębianiem się kryzysu w dziedzinie praw człowieka w Republice Białorusi

5 maja 2022

Niedawno stało się wiadome, że 27 kwietnia deputowani na posiedzeniu ósmej sesji Izby Reprezentantów Zgromadzenia Narodowego siódmej kadencji przyjęli w drugim czytaniu od razu kilka projektów ustaw.

Zrzut ekranu z mediów społecznościowych Izby Reprezentantów Zgromadzenia Narodowego RB

Pierwszy projekt dotyczy  zmiany ustaw w zakresie działalności wojsk wewnętrznych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. W szczególności mowa w nim o znacznym rozszerzeniu uprawnień wojsk wewnętrznych MSW, a mianowicie o użyciu broni bojowej przez żołnierzy. 

W dwóch czytaniach przyjęto także projekt ustawy o „zmianie kodeksu karnego Republiki Białorusi”, w tym wprowadzenie do Kodeksu karnego Republiki Białorusi zmian przewidujących możliwość orzeczenia wyjątkowego środka karnego w postaci kary śmierci za usiłowanie popełnienia aktów terroryzmu.

W sytuacji zapaści prawnej, do której doszło w sierpniu 2020 roku, przy stopniowo  rosnącym poziomie represji, wzroście liczby więźniów politycznych i aktach otwartego terroru ze strony białoruskich struktur siłowych, nie można mówić o prawnej konieczności zwiększania uprawnień funkcjonariuszy organów MSW.

Nagrania z zatrzymań opublikowane na oficjalnym kanale MSW 6 kwietnia 2022 roku

Jedyną podstawą takich inicjatyw państwowych jest próba rozszerzenia praktyk tłumienia i zastraszania ludności kraju, w tym dalszy atak na podstawowe prawa człowieka zapisane w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka z 10 grudnia 1948 roku, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne ONZ.

W szczególności chodzi o naruszenie artykułu 3 wspomnianego dokumentu, który gwarantuje obywatelom prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego. Artykułu 5, który każdemu obywatelowi gwarantuje wolność od tortur i nieludzkiego traktowania. Artykułu 9, gwarantującego wolność od arbitralnego aresztowania lub zatrzymania, oraz szeregu innych podstawowych i niezbywalnych praw człowieka.

Kara śmierci sama w sobie jest sprzeczna z tym samym dokumentem, w którym wskazano NIEZBYWALNE prawa człowieka, przysługujące mu z racji urodzenia. Absolutnie antyhumanitarna w swej istocie praktyka stosowania takiej kary świadczy o całkowitym politycznym zaangażowaniu zarówno władzy ustawodawczej, jak i wykonawczej kraju, które służą woli dyktatorskiego reżimu.

Ewidentnie potworna próba rozszerzenia możliwości stosowania takiej kary w sytuacji całkowitej zależności białoruskiego wymiaru sprawiedliwości od obecnej władzy, braku dostępu obywateli do instytucji ochrony praw człowieka, pomocy adwokackiej i uczciwego, bezstronnego sądu, jest kolejnym rażącym przypadkiem łamania praw człowieka. Ta inicjatywa podporządkowanych reżimowi Łukaszenki ustawodawców to nic innego jak sposób na usystematyzowanie zastraszania i terroru wobec obywateli Białorusi, kolejny sposób na zalegalizowanie rozpraw z niewygodnymi działaczami politycznymi i obywatelskimi lub po prostu z tymi, którzy się nie zgadzają.

Wspomniany projekt ustawy o zmianie kodeksu karnego narusza także ogromną liczbę artykułów Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, w szczególności: artykuł 3, gwarantujący prawo do życia, artykuł 7, gwarantujący równość wobec prawa, artykuł 8, gwarantujący przywrócenie praw w przypadku ich naruszenia, artykuł 10, gwarantujący jawność i sprawiedliwość postępowania sądowego, artykuł 11, gwarantujący domniemanie niewinności, dopóki wina nie zostanie udowodniona w sprawiedliwym i jawnym procesie, oraz szereg innych artykułów. 

Interpretacja „terroryzmu” w Republice Białorusi ma obecnie niezwykle szeroką, wręcz spekulatywną z prawnego punktu widzenia formę, co może prowadzić wyłącznie do jeszcze szerszego stosowania potwornej formy kary, sprzecznej z podstawowymi prawami naturalnymi obywateli. 

Należy również zaznaczyć, że oba przyjęte projekty ustaw w perfidny sposób naruszają Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, przyjęty rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ 16 grudnia 1966 roku. Ten międzynarodowy dokument jest w dużej mierze tożsamy z Powszechną Deklaracją Praw Człowieka i zawiera szereg uwag i doprecyzowań.

Republika Białorusi jest stroną Paktu, który na terytorium naszego kraju został ratyfikowany dekretem Prezydium Rady Najwyższej  ZSRR z 18 września 1973 roku. Wszedł w życie 23 marca 1976 roku.

Według stanu na 31 maja 1996 roku stronami Paktu były 133 państwa, w tym Armenia, Azerbejdżan, Gruzja, Białoruś, Litwa, Łotwa, Rosja, Mołdawia, Estonia i inne.

My, koalicja organizacji praw człowieka, inicjatyw solidarności i pomocy więźniom politycznym, niezależnych działaczy i diaspor Białorusi na całym świecie, oświadczamy, że obie te inicjatywy ustawodawcze są w swej istocie represyjne i mają na celu usystematyzowanie terroru wobec obywateli Republiki Białorusi.

My wzywamy społeczność międzynarodową i wszystkich ludzi dobrej woli do zwrócenia uwagi na sytuację zapaści prawnej w Republice Białorusi, potępienia takich praktyk stosowanych wobec obywateli kraju oraz udzielenia możliwej pomocy poszkodowanym w wyniku prześladowań politycznych, a także inicjatywom i organizacjom, które zajmują się pomocą osobom represjonowanym!

  • Fundacja „Kraj do Życia”
  • Littouwin LIONS CLUB
  • Nasz Dom
  • RS KdŻ
  • Wyzwalennie-2020
  • Chryścijanskaja Wizija
  • Wolna Masiukoŭszczyna
  • ByProsvet
  • Ciwali
  • Frunzienski ruch
  • DAR
  • Stowarzyszenie Białorusinów Luksemburga
  • Grodno, zamknięta społeczność ulic Puszkina, Dowatora, Gorkiego, Dzierżyńskiego
  • Rada Polityczna Wolnej Sieriebrianki
  • Koalicja Protestujących Podwórek
  • Inicjatywa Obywatelska Białorusinów Finlandii
  • Białorusini za Granicą
  • Aktyw dzielnicy Rozoczka, Mińsk
  • Stowarzyszenie Białorusinów Belgii
  • Inicjatywa Obywatelska „Matki wojskowych”
  • Organizacja dobroczynna „Fundacja Charytatywna „OBRONA PRAWNA”” (Czernihów, Ukraina)
  • Stowarzyszenie Białorusinów Solidarność
  • Stowarzyszenie Czabor
  • Inicjatywa Obywatelska Szczecin 646